مهارت های زبانی

            مقدمه

     پدیده زبان در جوامع انسانی به دو صورت گفتاری(صحبت کردن و گوش کردن) و نوشتاری (خواندن و نوشتن ) در امر ارتباط و ارسال پیام و ایفای دیگر نقش های زبان به کار گرفته می شود. چهار رکن زبان را مهارتهای زبانی می نامیم. در یک تقسیم بندی دیگر،دو مهارت صحبت کردن و نوشتن (مهارتهای تولیدی ) و گوش دادن و خواندن (مهارتهای ادراکی) یا دریافتی زبان خوانده می شوند. توجه کافی به تقویت و افزایش این چهار مهارت ،لازمه ی ِ هر برنامه ی آموزشی است. دانش آموزانی که به مهارتهای گوش کردن صحیح و درک مطالب شفاهی تسلط کافی داشته باشند و بتواننداز زبان گفتاری خود بخوبی استفاده کنند و مطالب مورد نظر را به نحو احسن بیان کنند،به طور حتم مهارت خواندن را به درستی می آموزند و بر چگونگی تولید زبان مکتوب و متون نوشتاری آگاهی ذهنی و مهارت عملی می یابند.

ادامه نوشته

انواع آزمون

 1- آزمون معلومات: آزمون های معلومات یا پیشرفت تحصیلی، تاثیر یک وره و یا یک برنامه آموزشی را روی دانش آموزان مورد سنجش قرار می دهد. مثلاً پس از آموزش هر درس ، آزمونی شامل مواد تدریس شده از دانش آموزان بعمل می آید تا تاُثیر آموزش ، نقاط ضعف دانش آموزان ، اشتباهات عمومی آن ها و بالاخره تغییرات  رفتاری که بر اثر آموزش این درس در آن ها ایجاد شده است مشخص گردد.

در تعریف این گونه آزمون ها می توان گفت که << تغییر رفتار فرد را در جهت نیل به هدف های آموزشی اندازه می گیرد >> آزمون های معلومات یکی از جنبه های مهم تدریس در کلاس می باشد و نباید آن ها در زمان های مشخص و پایان سال انجام گیرند ، بلکه به طور مداوم و مستمر همراه با تعلیم و در موقیعت های مختلف انجام گیرد.

آزمون های معلومات یا توسط معلمان ساخته می شود که آزمون های معلم ساخته نامیده می شود ویا مثلاً روی گروه نمونه میزان شده که به آن ها آزمون های استاندارد شده گویند.

 هدف های آزمون های معلومات : هدف های آزمون های معلومات عبارتند از :

 1-  یافتن نارسائهای آموزشی دانش آموزان به منظور کوشش در جهت رفع آنها.

2-  اطلاع از میزان پیشرفت دانش آموزان برای شروع درس جدید.

3-  بهبود بخشیدن به روش تدریس معلم.

4- ایجاد رغبت و کسب عادات صحیح مطالعه در شاگردان.

5- هدایت دانش آموزان در جهت رشته های تحصیلی و شغلی .

 

انواع آزمون های معلومات :

 این نوع آزمون ها یا به صورت کتبی انجام می گیرد و یا به صورت شفاهی و عملی و یا ترکیبی از هر دو. برتری آزمون کتبی نسبت به شفاهی عبارتند از :

 1- صرفه جویی در وقت      

2- یکسان بودن پرسش ها برای همه.

3-  تاُثیر کمتر عوامل روانی چون هیجان ، ترس ، خجالت.

4-  امکان طرح پرسش های متعدد .

5- فرصت کافی و امکان تفکر بیش تر.                      

6- کاهش تاُثیر قضاوت شخصی در نمره گذاری.

 با وجود این امتحان شفاهی امکان می دهد که با طرح سوالات اضافی متناسب با موقعیتهای پیش بینی نشده از دانش آموزان ارزشیابی دقیق تری بعمل آید .

 طرز تهیه آزمون های معلومات:

 اولین قدم در تهیه آزمون های معلومات تعیین هدف های آنست تعیین هدف ممکن است توسط تهییه کننده آزمون و یا توسط دفتر تحقیقات تربیتی و برنامه ریزی وزارت آموزش و پرورش صورت می گیرد. دومین قدم تعیین رئوس مطالب است. معمولاً از طریق استخراج از فصول و مباحث کتاب های درسی صورت می گیرد. در این  مورد معلم فصول یا صفحات کتاب درسی را مآخذ قرار می دهد  وآن را بودجه بندی می نماید و برای بودجه بندی از جدول های دو بعدی استفاده می شود. جدول های دو بعدی یا بر اساس وزن و اهمیت مطلب درسی تهیه می شود و یا بر اساس رابطه و محتوا با هدف های آموزشی.

 

انواع سوالات و آزمون معلومات :

پرسش های آزمون معلومات را به دو صورت می توان تهیه کرد.

 1- عینی    2- انشایی

 پرسش های عینی: این پرسش ها را از این نظر عینی گویند که پاسخ درست در موقع تهیه سوال قابل پیش بینی و تشخیص است و قضاوت یا سلیقه و نظرات شخصی آزمون کننده ،

در نمره تاُثیر ندارد و به عبارت دیگر حاصل سنجش تابع نظر و غرض شخص اندازه گیرنده نمی باشد و انواع سوالات عینی عبارتند از :

1- پرسش های دو گزینه ای .      2- سوالات چند گزینه ای.      3- سوالات جور کردنی.     4- سوالات کامل کردنی.         5- پرسش های کوتاه جواب.

 1- پرسش های دو گزینه ای یا صحیح و غلط : در این نوع سوالات پاسخ دهنده باید درست بودن و یا غلط بودن جواب را با نوشتن بلی یا خیر و یا گذاشتن علامت ضربدر روی حروف ص یا غ یا به شکل های دیگر مشخص نماید. پرسش های دو گزینه ای را برای اندازه گیری توانایی دانش آموزان در تعریف اصطلاحات و برخی از اصول و مفاهیم و محاسبات ساده بکار می برند. این نوع پرسش ها برای اندازه گیری هدف های مهم تر آموزشی در حیطه مهارت های ذهنی مانند استدلال و درک روابط ، تجزیه و تحلیل مطالب و غیره مناسب نمی باشد.

نکاتی که در تهیه این نوع آزمون ها باید رعایت شود آن است که :

1- از بکار بردن کلمات یا عبارات کلی مانند همه، همیشه، هرگز، معمولاً باید اجتناب نمود.

2- از بکار بردن عبارات مبهم و یا مقادیر نامشخص مانند در اغلب موارد ، تا حد قابل ملاحظه ای باید خود داری شود.

3- جملات نباید مفصل و دراز باشد.

 2 - پرسش های چند گزینه ای: در این نوع آزمون برای هر سوال بیش از دو جواب در نظر گرفته می شود وآزمایش شونده باید جواب صحیح را از بین جواب های داده شده مشخص نماید.

 در تهیه سوالات چند گزینه ای باید طراح سوال نکاتی چند را رعایت  نماید.

 1- پرسش و پاسخ های پیشنهادی آن باید ساده، روشن و دور از ابهام باشند.

2- هر پرسش یکی از نتایج مهم یادگیری را در رابطه با مطالب آموزشی اندازه بگیرد.

3- از گنجاندن مطالب  اضافی، نامربوط و غیر لازم  در متن سوال خود داری شود.

4- از طرح پرسش های گول زننده و گمراه کننده خودداری شود.

5- هر پرسش کاملاً از پرسش های دیگر مستقل باشد.

6- پاسخ پرسش نباید در پرسش های دیگر آمده باشد.

7- سوالات عیناً از عبارت های متن کتاب انتخاب نشود .

8- فقط یک جواب صحیح داشته باشد.

9- پاسخ های غلط باید نزدیک به صحیح جلوه نماید.

10- اندازه و طول جواب های غلط و صحیح هم اندازه باشد.

11- از بکار بردن عبارت هایی چون هیچکدام ، همه این ها ، خود داری شود.

12- جواب های صحیح باید بدون ترتیب معین بین جواب های غلط توزیع شود.

13- پرسش ها بهتر است از آسان شروع و به مشکل ختم شود.

14- راهنمایی قبل از اجرای آزمون پاسخ دادن ضروری است.

 

 3- سوالات جور کردنی: در سوالات جور کردنی ، چند سوال در برابر چند جواب قرارمی گیرد و پاسخ دهنده باید تعیین کند کدام پاسخ به کدام پرسش مربوط است. پرشس جور کردنی در حقیقت از چند پرسش چند انتخابی تشکیل شده است.سوالات جور کردنی را می توان برای اندازه گیری آموخته های دانش آموزان در مواردی از قبیل معانی لغات، تعریف اصطلاحات و مفاهیم جزئی ( نام کشورها، پایتخت ها یا محصول عمده آن ها، نام دانشمندان و آثار و عقاید آنها و ....) بکار برد.

 نکاتی که باید در نوشتن پرسش های جور کردنی  رعایت شوند عبارتند از:

 1- تعداد پاسخ ها باید بیش از تعداد پرسش ها باشد.

2- پرسش ها و پاسخ ها باید حتی المقدور کوتاه باشد.

3- پرسش هر سوال مقابل آن نباشد.

4- سوال ها و پاسخ ها به نحوی متجانس باشند.

 4- پرسش های کوتاه جواب: در سوالات کوتاه جواب باید دقت شود که سوال به نحوی طرح شود که در ذهن پاسخ دهنده همان پاسخی را تداعی کند که مورد نظر نویسنده سوال است.پرسش های کوتاه جواب برای اندازه گیری همان رفتار هایی بکار می رود که درمورد پرسش های کامل کردنی گفته شد. در نوشتن آن ها باید بهمان نکاتی که در مورد پرسش های کامل کردنی اشاره شد توجه نمود.

 

پرسش های انشایی

در پرسش های انشایی پاسخ دهنده باید آزادانه اطلاعات را به یاد آورد ، منظم کند، سازمان بخشد و به تفصیل بیان کند ، پرسش انشایی در اندازه گیری برآیند های پیچیده تر یادگیری مانند سازندگی، ارزیابی، تنظیم فکر ، سازمان دادن، تلفیق کردن، بسط دادن مطالب بکار می رود. ارزش پرسش های انشایی مانند پرسش های عینی شبیه به این است که تا چه اندازه موفقیت دانش آموز را در جهت هدف های تدریس اندازه می گیرد.

 محاسن و معایب پرشس های انشایی:  معایب و محاسن  پرسش های انشایی بطور خلاصه عبارتند از:

 1-  دانش آموز پاسخ های خود را با آزادی کامل سازمان می دهد. از این رو امکان حدس زدن با پاسخ های درست کمتر می شود.

2-  مطالب را دانش آموز به زبان خود بیان نماید و معمولاً با دست می نویسد بنابراین ممکن است  شیوه نگارش و خط دانش آموز در نمره گذاری تاُثیر نماید.     

3-  تعداد پرسش ها محدود است و در نتیجه از تمام مطالب امتحان بعمل نمی آید و نقش عامل تصادف بیش تر می شود.

4-  پاسخ های شاگردان درجات مختلف صحت و دقت است. از این رو ارزشیابی و نمره گذاری به قضاوت تصحیح کننده بستگی دارد.

 با توجه به نکات فوق بهتر است ،شبیه به هدف های آموزش ، محتوای درس  و سایر امکانات بر حسب مورد و ضرورت از هر دو نوع امتحان عینی و انشایی با هم استفاده نمود.

 انواع پرسش های انشایی: پرسش های انشایی بر دو نوع است.

1- پرسش های انشایی کنترل شده.

2- پرسش های انشایی کنترل نشده.

 در پرسش های کنترل شده سوال به نحوی مطرح  می شود که پاسخ دهنده باید پاسخ خود را در راستایی که توسط نویسنده سوال خواسته شده است تهیه نماید یعنی پاسخ از الگوی تعیین شده پیروی کند. در پرسش های انشایی کنترل نشده یا باز پاسخ آزمایش شونده به پیروی از الگوی مشخص موظف نیست و در نحوه تنظیم و ارائه پاسخ آزادی کامل دارد. در اینگونه سوالات طول پاسخ و زمان لازم برای پاسخ گویی از طرف نویسنده سوال محدود می گردد. پرسش های انشایی باز پاسخ یا کنترل نشده برای اندازه گیری مهارت های عالی ذهن مانند سازندگی ، ارزشیابی  موُ ثر تر از پرسش های نوع اول می باشد.

 نکاتی که طراح سوال در پرسش های انشایی باید توجه نماید: این نکات بطور کلی عبارتند از :

 1- قبل از نوشتن هر سوال باید اعمال ذهنی را که باید اندازهگیری نمود مشخص کرد.

2- سوالات انشایی باید کاملاً روشن و دور از ابهام نوشته شود.

3- سوال انشایی بهتر است برای اندازه گیری هدف های عالی تر آموزشی و برآیند های پیچیده تر یادگیری مورد استفاده قرار گیرد . بنابراین سوال باید با عبارت هایی نظیر << دلیل بیاورید >> << مقایسه کنید >> << تجزیه و تحلیل کنید >> و ... شروع شود.

4- از گنجاندن پرسش های انتخابی خودداری شود چون امکان مقایسه دانش آموزان را محدود می کند.

 اجرای آزمون معلومات : در برگزاری آزمون برای اینکه نتیجه مورد نظر بدست آید باید به دو نکته اساسی توجه نمود.

 1- ایجاد شرایط مناسب در جلسه آزمون.

2- راهنمایی دانش آموزان در جهت کاری که از آن ها خواسته می شود.

 ایجاد شرایط مناسب : برای اینکه امتحان به نحوی صحیح برگزار شود باید محیط عاطفی و شرایط فیزیکی مناسبی ایجاد کرده در غیر این صورت از میزان کار آیی آزمایش شوندگان به مقدار زیادی کاسته می شود. توجه نکات زیر برای ایجاد شرایط مناسب  ضروری است .

 1- شرایط فیزیکی محل امتحان از نظر درجه حرارت ، نور ، سرو صدا و ... مناسب باشد.

2- محل نشستن دانش آموزان کاملاً راحت باشد.

3- جای نشستن آن ها به نحوی باشد که دستور العمل معلم یا راهنمایان را بخوبی بشوند و یا اگر از تخته سیاه استفاده  می شود آن را ببینند.

4- رفتار معلم یا راهنمایان در سر جلسه به نحوی نباشد که سبب ترس ، اضطراب و ناراحتی دانش آموزان شود.

5- آوردن برخی وسایل مانند مداد ، مداد تراش ، کاغذ و ... قبلاً تذکر داده شود.

 راهنمایی دانش آموزان :

دومین شرط لازم برای برگزاری صحیح امتحان آن است که دانش آموز به نحوی راهنمایی شود که به روشنی بداند چه کاری را باید انجام دهد . یعنی باید  هدف ، زمان لازم برای پاسخ دادن ، نحوه پاسخ دادن ، نمره منفی برای پاسخ های منفی و ... را بداند.

 تصحیح و نمره گذاری :

  الف- تصحیح پرسش های عینی : در پرسش های دو گزینه ای و چند گزینه ای برای جلوگیری از حدس و گمان از نمره منفی استفاده می شود و برای تعیین نمره منفی از فرمول زیر استفاده می شود.

                                                                                                                       

در این فرمول S  نمره دانش آموز و R  تعداد پاسخ های درست و  W   تعداد پاسخ های غلط و  n   تعداد جواب های هر سوال می باشد یعنی در سوالات چهار گزینه ای  = 4 n   و در سوالات دوگزینه ای n = 2  می باشد.

 ب- تحیح پرسش های انشایی :

 1- قبل از تصحیح فهرست کاملی از تمام مطالبی که انتظار می رود دانش آموزان در پاسخ بنویسند تهیه شده و برای هر کدام بسته به اهمیت نمره ای منظور گردد.  ( بارم بندی )

 2- برای جلوگیری از تاُثیر عوامل موُثر خارجی بهتر است ورقه بصورت ناشناخته تصحیح شود ( تا زدن و یا جدا کردن سر ورقه ) .

 3- ابتدا پرسش اول را در تمام ورقه ها تصحیح نموده و بعد به پرسش دوم بپردازد الی آخر.

 4- اگر یه یک ورقه چند نفر نمره می دهند میانگین آن ها نمره ورقه به حساب می آید.

سطوح شش گانه یادگیری

سطوح شش گانه یادگیری

                                  کاربردآن در پنج پایه ابتدایی با نمونه سئوال   

1-دانش

عبارت است از به خاطر آوردن اندیشه و یا به خاطر آوردن آموخته های قبلی  و همچنین پدیده ها چه به صورت یاد آوری و چه به صورت باز شناسی .

یادگیری دانش آموز در این سطح پایه دیگر سطوح  یاد گیری است.

دانش آموز در سطح دانش:

1-اصطلاحات درس را تعریف می کند.  2- محصولات عمده یک استان را نام می برد.

3-محل واقع شدن استان های شمالی را در روی نقشه  مشخص کند.

4-مراحل انجام یک آزمایش علمی راشرح دهد.

5- تاریخ تولد و رویدادها را می داند.  6- اجزای مختلف یک گل را نام می برد.

7-شعری را حفظ می کند. 8-اسامی ماه ها را نام می برد. 9- ماده را تعریف می کند.

نمونه افعال رفتاری در این حیطه:

( تعریف می کند-مشخص می کند- بیان می کند –نام می برد- شرح می دهد-فهرست می کند-

انتخاب می کند-نامگذاری می کند)

نمونه سئوال:

1-یک خط بسته بکش .      2-بین دو عدد علامت  > = < بگذار .3-گردی خارج خط بسته را رنگ کن.

4-تعداد هر دسته را با عدد و حروف بنویس.5-دور حاصل جمع خط بکشید؟      5=2+3

6-ساعت چند است ؟   7-در جاهای خالی عدد مناسب بنویس. ______      ______      _____ 25 __24

8-3000متر برابر است با_____ کیلومتر   9- معنی کلمه های زیر را بنویسید؟

10-مخالف کلمه های زیر را بنویسید.       11-چهار جهت اصلی را نا م ببرید؟

12- دو رود را نام ببرید که به دریای خزر می ریزد.  13-کوچکترین و بزرگترین عدد6 رقمی را بنویسید و اختلاف آنها را به دست آورید.

13- هر یک از شکل های زیر چند خط تقارن دارند. 13- جمع کنید  .   14- تفریق زیر را انجام دهید.

15- کسر های زیر را با هم جمع کنید.  16- کدام یک از عدد های زیر هم بر 2 و هم بر 5 بخشپذیر است ؟

2-درک و فهم

فهمیدن یا درک و فهم مستلزم درک معنا و مفهوم آشکار و پنهان  یک مطلب و بیان جمله ها  و عباراتی است که به وسیله خود دانش آموز ساخته می شود بنا بر این تبدیل مطلب آموخته شده از شکلی به شکل دیگر ، تفسیر و ترجمه و خلاصه کردن مطلب در این سطح قرار دارد .

دانش آموز در سطح دانش :

1-یک فرمول ریاضی را تفسیر می کند.    2- معنای یک قطعه شعر را به صورت نثر می نویسد.

3-مفهوم یک داستان را شرح می دهد.      4- نتایج یک آزمایش را علمی را پیش بینی می کند.

5-کلمات داده شده را به ترتیب حروف الفبا مرتب می کند.

نمونه افعال رفتاری این سطح:

ترجمه می کند- تفسیر می کند- خلاصه می کند- شرح می دهد- مثال می زند-توضیح می دهد – پیش بینی می کند-و..

 

نمونه سئوال:

1-در جاهای خالی یکی از کلمه های بلندترین- کوتاه ترین- هم اندازه را که مناسب است بنویسید.

2-چند ریال است ؟                3-برای شکل روبرو دو جمع یا تفریق بنویسید.

4-دور دسته ی کمتر خط بکش و در جاهای خالی عدد مناسب بنویس.

5-در جای خالی عدد مناسب بنویس.

    3 دسته ی _________ تایی                              ه ه ه ه        ه ه ه ه        ه ه ه ه

5- برای شکل روبرو  یک عبارت ضرب بنویسید.

6-با توجه به محور جمع یا تفریق مناسب آن را بنویسید.

7-عددهای قبل و بعد عدد نوشته شده را بنویسد.

8-ساعت 5:25 را رسم نمایید .                  9-طول این پاره خط چند سانتیمتر است؟

10-برای این ضرب شکل مناسب بکشید.          11- برای این دایره دو شعاع رسم نمایید.

12-این شکل  چند قطر و چند ضلع دارد؟

13- در میان کلمه های زیر کلمه های هم خانواده را جدا کن و کنار هم بنویس.

14- به وسیله کلمه های داده شده جمله ها را کامل کنید.

15-رنگ سبز و آبی در نقشه نشانه چیست؟

16-ایران در کدام منطقه آب و هوایی قرار دارد؟  

 17- به مردمی که در یک شهر زندگی می کنند جامعه-------می گویند.

18- اولین و کوچکترین جامعه کدام است ؟  خانواده            مدرسه         شهری

19-چند تا یک صدم برابر است با یک دهم؟

20-کدام استان ایران با سه کشور خارجی همسایه است؟

     3- کاربرد

دانش آموز در این سطح قادر است معلومات نظری کسب شده را در موقعیتهای کلی بکار گیرد.

دانش آموزباید بتواند:

1-بااستفاده از نقاله اندازه ی زاویه ای را معین کند.

2- با استفاده از کلماتی که قبلا آموخته است جمله سازی  کند.

3-با توجه به خصوصیات انواع برگها نمونه هایی از برگهای مختلف راطبقه بندی می کند.

4-با استفاده از آموخته های قبلی مسئله جدیدی را حل می کند.

5-مسائل ریاضی را حل می کند.      6- در نوشته های خود نکات دستوری را رعایت می کند.

7-با استفاده از قواعد هندسی مساحت و یا محیط یک زمین را محاسبه می کند.

نمونه فعل های رفتاری:

پیش بینی می کند- آماده می کند- تهیه می کند- به کار می اندازد- با مهارت انجام می دهد- به کار می برد-

نشان می دهد- حل می کند – محاسبه می کند- کشف می کند

نمونه سئوال:

1-مریم  با0 6 ریال از پول خود یک مداد0 2 ریالی خرید  اکنون مریم چند ریال پول دارد؟

2-خط بسته طوری بکشید که گل داخل خط و توپ روی خط بسته قرار بگیرد.

3-عدد زیر را در جدول  و جاهای خالی بنویس.

 50-----یکی و -----ده تایی                               یکی        ده تایی

 

4-در جاهای خالی عدد مناسب بنویس.           5=----+3

5- مینا 2 ریال  و زری 4ریال پول دارند این دو نفر روی هم چند ریال پول دارند؟

6- نام هر شکل را بنویسید؟ ( این سئوال در دو سطح فهمیدن و کاربرد قرار دارد)

7-با کلمه های داده شده جمله بسازید؟

8- با دو عدد 35 و 47یک نامساوی بنویسید.

9- تفریق ----=9-9را روی محور نشان دهید.

10-دسته ده تایی درست کنید و در جاهای خالی  عددهای مناسب بگذارید؟   ه ه ه ه ه ه ه ه ه ه ه

 -----یکی و ----- ده تایی          ه ه ه ه ه ه ه ه ه ه ه ه

11-35 برابر است با 2 ده تایی و -----یکی

12- دو شعاع برای این دایره رسم کن و اندازه آن ها را بنویس.

13- برای این ضرب یک مسئله بنویس.            

14-می خواهیم 7بسته 12 تایی مداد را بین 2نفر به تساوی تقسیم کنیم به هر نفر چند مداد می رسد؟

15-دریای عمان را روی نقشه نشان دهید.

16- سد لتیان را روی نقشه نشان دهید.         17- خط های تقارن شکل های زیر را رسم کنید.

4-تجزیه و تحلیل

تجزیه و تحلیل بر شکستن مطلب به اجزا تشکیل دهنده آن و یافتن روابط بین اجزا  و نحوه سازمان یافتن آنها  تاکید می کند ( مهارت تمیز دادن  حقایق از فرضیه ها ،توانایی نتیجه گیری از یک مطلب )

نمونه فعل های رفتاری:

تجزیه می کند-نمودار رسم  می کند- تشخیص می دهد- مشخص می کند- استنباط می کند- طراحی می کند- انتخاب می کند- به اجزا تقسیم می کند- اثباط می کند- می شکافد- تحلیل می کند-

 نمونه سئوال:

1-دلایل سرد شدن هوا را در زمستان توضیح دهید؟

2- تعداد یکی ها ، ده تایی ها و صدتایی ها را در عدد 905مشخص کنید.

3- کلمه خوشحال ------بخش   -------صدا ----حرف دارد .

4-هر جمع و تفریق را با کشیدن یک خط به شکل مربوط وصل کنید؟

5-تفریق انجام شده روی شکل را با عدد بنویسید.

6-وقتی امیر متولد شد مادرش 24 سال داشت . اکنون مادر امیر 46 ساله است  تفاوت سن این مادر و پسر چند سال است ؟ اکنون امیر چند ساله است ؟ ( این مسئله در دو سطح کاربرد و تجزیه قرار دارد)

7-کارگری هر روز 3000متر راه می پیماید تا از خانه به محل کارش برسد فاصله خانه تا محل کار این کارگر چند کیلومتر است ؟ (کاربرد – تجزیه)

8-جای ایران را در روی تصویر کره زمین مشخص کنید و بیان کنید در چه منطقه ای قرار دارد؟

9- چرا حضرت ابراهیم(ع) بت بزرگ را نشکست بلکه تبر را روی دوش بت بزرگ گذاشت؟

10-مساحت قسمت رنگی را پیدا کنید.

11- این مثلث چند ارتفاع دارد؟           

12- قطر مستطیل را بکشید سپس با خط کش هر قطر را اندازه بگیرید چه نتیجه ای از این کار می گیرید؟(کاربرد-تجزیه- قضاوت)

13-خمس زاویه نیم صفحه  چند درجه است ؟ و چه کسری از زاویه قائمه می شود؟

14-به نظر شما چه شباهتهایی بین طوطی و قورباغه وجود دارد؟ هر کدام جز ءچه گروههایی می باشند؟

(تجزیه و تحلیل – درک و فهم)

 

 

5-ترکیب یا خلاقیت

عبارت است از توانایی در هم آمیختن اجزا به نحوی که ساخت کلی جدیدی تشکیل شود . در این سطح نتایج یادگیری به رفتارهای خلاق وابسته است و تاکید عمده بر تدوین طرحها و ترکیبهای نوین است.

فعل های رفتاری این سطح:

سخنرانی می کند- انشا می نویسد- برنامه ریزی می کند- می سازد- ابداع می کند- سازماندهی می کند-

تجدید نظر می کند- اصلاح می کند- پیشنهاد می کند- تالیف می کند- داستان می نویسد- تولید می کند-

باز نویسی می کند- میگوید- می نویسد

دانش آموز در این سطح:

1-درباره ی موضوعی انشا می نویسد.       2- درباره ی اهمیت درخت و درختکاری سخنرانی می کند.

3-یک حادثه ی تاریخی را در قالب نمایشنامه طراحی می کند.

4- با استفاده از حروف خوانده شده کلمات جدید می سازد.

5-یک داستان ابتکاری می نویسد.  و...

نمونه سئوال:

1-     برای شکل روبرو یک مسئله ی جمع بنویسید.

2-     با شکل های داده شده جمله بسازید.

3-     با ترکیب بخشهای ما-تا-با- در-زی- زه    سه کلمه بسازید و سپس با هریک جمله بسازید.  (ترکیب-کاربرد)

4-     با افزودن چهار حرف مختلف به آخر بخش (سا) چهار کلمه جدید بسازید.

5-     مسئله ای بنویسید که راه حل آن 13+27 باشد.

6-     دریک منطقه از زمین خورشید در تمام مدت روز در افق است . زمستان طولانی و تابستان کوتاه است .این منطقه چه نوع آب و هوایی دارد؟

7-     با رقم های 5-0-1-9 بزرگترین و کوچکترین عدد زوج چهار رقمی را بنویسید.

8-     حاصل عبارت زیر را بدست آورید و برای آن مسئله ای بنویسید.(درک و فهم- ترکیب)

                                                                                                                   =(10+15)-75

9-برای شکل تناسب یک مسئله بساز.

 

6-قضاوت یا ارزشیابی

ارزشیابی عبارت است از قضاوت آگاهانه در باره ی چیزی بر اساس معیارهایی معین که به منظور مشخصی انجام می گیرد.

ارزشیابی به عنوان داوری کردن در باره ی ارزش اندیشه ها ، آثارها ، راه حل ها ، روشها، مواد و برای منظوری معین تعریف نیز می شود.همچنین در باره ی توانایی قضاوت درباره ی ارزش مطالب ( بیانیه ،داستان، شعر، گزارش تحقیقی )برای منظور معین حکایت می کند.

فعل های رفتاری این سطح:

مقایسه می کند- تفسیر می کند- ارزشیابی می کند- اظهار نظر می کند- خلاصه می کند – قضاوت می کند- انتقاد می کند- انتخاب می کند- ابراز عقیده می کند- تشریح می کند

دانش آموز در این سطح:

1-     با توجه به نکات دستوری در مورد درستی و نادرستی یک جمله قضاوت می کند.

2-     ارزش اخلاقی یک داستان را با دلایل  معین مشخص می کند.

3-     صحیح ترین جمله ی خبری را از میان جملات داده شده انتخاب می کند.

4-     در مورد ارتباط منطقی نوشته ها قضاوت می کند.

5-     درباره ی یک سخنرانی نتیجه گیری می کند.  و...

نمونه سئوال:

1-درمتن زیر کدام کلمه اشتباه است چرا؟

    امروز از آسم ان باران تند می بارد.

2-از درس امروز چه نتیجه ای می گیرید؟

3-آب و هوای استان مازندران و خوزستان چه فرقی با هم دارند ؟چه نتیجه ای از این مقایسه می گیرید؟

4- فرق کشاورزان با دامداران از نظر تهیه غذا چیست؟توضیح دهید.

5-قله های بلند جهان را با هم مقایسه کنید و از چپ به راست و از کوچکتر به بزرگتر بنویسید.

6-     دوشکل مستطیل و متوازی الاضلاع را با هم مقایسه کنید و بنویسید از چه نظر هایی با هم اختلاف دارند؟

7-     کدام جمله در مورد میکروب درست است؟

الف- همه ی میکروبها مضر هستند                 ب- همه میکروبها مفیدند.

ج-میکروبها هم مفید و هم مضر هستند            د-میکروبها از چند سلول تشکیل شده اند.

8-کدام دسته از جانوران جزء بندپایان هستند؟

الف- حلزون-زنبور-عقرب- ستاره دریایی         ب- ملخ- سوسک- شقایق دریایی-اسفنج

ج—کنه-سنجاقک-ستاره دریایی-خرچنگ     د- خرچنگ-هزارپا-سنجاقک-سوسک